Etik İlkeler

"ÜNİVERSİTELİ OLMA BİLİNCİ" Aşağıda listelenen davranış biçimleri hiç bir koşulda doğruluğu kabul edilmeyecek davranışlardır. Ayrıca öğrenciler için disiplin yönetmeliği kapsamında bulunan tüm suçlar etik dışıdır. Üniversiteli, bunun bilincinde olan ve bu bilinci çevresine yaymaya çalışan bireydir.

Kopya çekme/girişimde bulunma:

  • Sınav sırasında izin verilmeyen bir kaynağı kullanma
  • Notlandırılmış bir çalışmayı değiştirerek tekrar sunma
  • Ödevini başkasına yaptırma

Çalıntı yapma

  • Kendisine ait olmayan bir çalışmayı çalışmanın kaynağından alıntı yaptığını belirtmeden ya da çalışmanın kaynağından izin almadan kullanma

Bilgiyi Değiştirme:

  • Bilgiyi, veriyi ya da alıntıyı değiştirme
  • Standart kurallara uyarak elde edilmemiş bir veriyi, elde etme metodları hususunda yanlış bilgi vererek sunma

Haksız avantaj elde etme:

  • Öğretim üyesinin izni olmadan sınav sorularını çalma, duyurma
  • Diğer kişilerin ulaşmasını engellemek amacıyla kütüphane kaynaklarına zarar verme
  • Ödev ve projelerde izin verilmediği halde yardım alma veya verme
  • Geçmiş sınav sorularını ögretim üyesine iade edilmesi istendiği halde gizleyerek tutma ve dağıtma
  • Diğer ögrencilerin çalışmalarına bilinçli olarak engel olma

Etik dışı davranışlara yardımcı olma:

  • Etik dışı davranışa sebep olacağını bildiği halde malzeme veya bilgi sağlama
  • Etik dışı faaliyetler hakkında yetkililere yanlış/eksik bilgi verme

Resmi kayıt ve belgelerde değişiklik yapma:

  • Ders kayıtları, notlar ya da resmi belgelerde (sağlık raporu vs.) değişiklik yapma

İzin verilmeyen bir kaynağa ulaşma:

  • Elektronik ortamda izin verilmeyen bir bilgiye ulaşma ya da ulaşmaya çalışma

Laboratuvar kurallarına uymama:

  • Her laboratuvar için ilan edilen kullanım kurallarına aykırı davranışlarda bulunma

SORUMLULUKLAR Öğretim Elemanları Öğretim elemanları sadece eğitmen ya da araştırmacı değildir. Yaşam biçimi ve davranışlarıyla üniversiteli gençler için model teşkil ederler. Bu nedenle, yukarıda özetlenen etik ilkelere bağlılığını öğrencilere söz ve davranışlarıyla göstermesi beklenir. Öğrencilerin yapmasından rahatsızlık duyduğu davranışların kendisi tarafından yapılmasının olumsuz etkisinin bilincindedir. Aşağıda özetlenen ilkelere uyar

  • Etik uygulamaları ile ilgili uyulması istenen ya da önerilen kurallara uyar (etik ihlallerinin rapor edilmesi, vb.)
  • Yönetmelik maddelerine ve yönetim kurulu esaslarına uyar.
  • Öğrencilere hiç bir fark gözetmeden eşit davranır.
  • Akademik değerlendirmede adildir.
  • Derslere zamanında girer ve zamanında çıkar.
  • Duyurulan ders içeriğinin tümünü kapsar , ders içeriğinin çağdaş ve yenilenmiş olmasına özen gösterir.
  • Çok gerekli haller dışında derse devamsızlık yapmaz.
  • Öğrencilerle ilişkilerinde düzeyli davranır. Onlarla sözlü münakaşaya girmez.
  • Ofis saatlerini ilan eder ve bu saatlerde öğrenciye zaman ayırır (saatlere uyar).

Öğrenciler Tüm öğrencilerin aşağıda belirtilen kurallara uyması beklenir.

  • Etik dışı davranışları bilir/öğrenir.
  • Akademik çalışmalarında hiçbir koşulda izin verilen kaynaklar dışında bir kaynağı kullanmaz.
  • Etik dışı davranışlarda bulunan arkadaşlarını uyarır ve gerekli durumlarda idari birimlere bildirir.
  • Ortak çalışma bilinci gelişmistir. Ödev/proje/sınavlarını değil sadece bilgisini paylaşması ve ihtiyaç duyan arkadaşlarına yardım etmesi gerektiğini bilir.
  • Derslere ögretim elemanindan önce girer, derse giris çikislarda dersin düzenini bozacak davranislarda bulunmaz.
  • Öğretim elemanının izin verdiği sürenin üzerinde geç kaldığında bir sonraki dersi bekler.
  • Öğretim elemanı derse girdikten sonra çevresiyle konuşarak dersin başlamasını geciktirmez.
  • Arkadaşlarına ve diğer kişilerin haklarına saygı gösterir.
  • Ofis ziyaretlerinde ölçülü ve saygılı davranır.

Yaptırımlar Bölümümüzde Disiplin yönetmeliği uygulanmaktadir. Ancak kimi zaman vicdani sebeplerle veya yeterli belge/kanıt olmadığı için soruşturma açılması yönünde girişimde bulunulamaması sebebiyle, disiplin yönetmeliğine ek olarak Kara liste uygulaması baslatılmıştır. Öğrencinin her etik dışı davranışı bir ceza puanı ile değerlendirilir. Kara liste puanı ile ilgili yaptırımlar ve uygulama ile ilgili diğer bilgiler panolarda ve web sayfasında duyurulur.

BİLİŞİM ETİĞİ Türkiye Bilişim Vakfı tarafından hazırlanmıştır.

Bir bilişimci, mesleğinin gereklerini yerine getirirken;

Temel İlkeler

  1. Toplumun ve bireylerin güvenliğini, sağlığını ve esenliğini gözetir.
  2. Adil, dürüst ve güvenilir olup, tüm insanlara karşi hiçbir ayrım gözetmeksizin eşit davranır.
  3. İnsanların özel yaşamına, saygınlığına ve iyelik haklarına saygı gösterir.

Genel Mesleki Yükümlülükler Mesleğiyle ilgili her türlü davranış, çalışma ve ilişkilerinde en yüksek ahlaki degerler doğrultusunda hareket eder ve sorumluluk üstlenir.

  1. Mesleği ile ilgili yasa, kural ve standartları ögrenir, izler, onlara uyar.
  2. Sahip olduğu mesleki bilgi, beceri ve deneyimleri kişisel ve kurumsal çıkarlara zarar vermeksizin paylaşır.
  3. Bireylere ve kurumlara ilişkin özel bilgilerin gizliliğine ve korunmasına özen gösterir.
  4. Bağlı olduğu yükümlülüklere ve sözleşmelere uyar.
  5. Denetimi altındaki verilere dayanarak yapacağı kestirim ve saptamalarda gerçekçi ve yansız olur.
  6. Sorumlu olduğu iş çerçevesinde ilgili tarafları çıkarları konusunda bilgilendirir, varsa çıkar çelişkilerinde taraflardan birinin yararına davranmaz
  7. Yolsuzluklara ve dürüst olmayan işlere bulaştığından kuşku duyduğu kişi ve kurumlarla işbirliğine girmez.
  8. Sorumlu olduğu işle ilgili, işverenin bilgisi dışında, kişi veya kuruluşlardan gelebilecek komisyon, pay, prim tekliflerini ve herhangi bir maddi yardımı geri çevirir.
  9. Ücretinin belirlenmesine esas alınacak mesleki niteliklerini tam ve doğru olarak bildirir.

Bireysel Yükümlülükler Teknik yeterliliğini korur, geliştirir ve yalnızca yeterli eğitim, bilgi birikimi ve deneyime sahip olduğu alanlarda kendi isteğiyle görev alır.

  1. Mesleki eleştirilere açık olur. Bu eleştirilerin sonucu gördüğü eksikliklerini gidermeye çalışır.
  2. Hatalarını kabul eder ve örtbas etmeye çalışmaz.

Toplumsal Yükümlülükler Toplumun esenliği, sağlıgı ve güvenliğine uygun kararlar almadaki sorumlulugunu kabul eder ve toplumu ve çevreyi tehlikeye sokacak etkenleri gizlemez, duyulmasına çalışır.

  1. Kendi çıkarını, işvereninin çıkarını ve müşterisinin çıkarını hiçbir zaman toplum çıkarının üstünde görmez.
  2. Kamuya yapılan açıklamalarda yansız ve dürüst olur.
  3. Toplumun bilişim teknolojisi uygulamaları ve bunların doğuracağı sonuçlar hakkında aydınlanmasına ve toplumda gerekli bilincin oluşmasına katkıda bulunur.

Ürün ve Hizmetle İlgili Yükümlülükler Ürünün ve üretim sürecinin en yüksek niteliğe, verime ve etkinliğe ulaşması için çalışır.

  1. Sistem gereksinimlerinin belirlenmesinde ve tasarımında, kullanıcıların ve sistemden etkileneceklerin gereksinimlerinin açık olarak ortaya konmasını sağlar.
  2. Ürün geliştirme ve üretim sürecinde yapılan gözden geçirme, denetim ve sınamalarda nesnelliği esas alır ve yapıcı davranır.

Meslektaşlar ve İş Arkadaşlarıyla İlgili Yükümlülükler Meslektaşlarının ve iş arkadaşlarının mesleki gelişmelerine yardımcı olur ve Meslek Ahlaki İlkeleri'ne uymaları için özendirir ve destek verir.

  1. Meslektaşlarının ve iş arkadaşlarının görüş, kaygı ve şikayetlerine ilgisiz kalmaz.
  2. Meslek yaşamında ilerlemek için hiçbir zaman meslektaşlarını gerçek olmayan nedenlerle eleştirmek, suçlamak yolunu seçerek onlara zarar vermez.
  3. Meslektaşlarının çalışma ve çabaları sonucu ortaya çıkan ürün ve fikir eserlerine karşı gereken saygı, önem ve dikkati gösterir.
  4. Meslektaşlarının çalışmalarını, kişisel çıkarları için izinsiz olarak incelemez, kullanmaz ve geliştirmez. Eğer herhangi bir şekilde kullanırsa, kaynağını mutlaka belirtir.
  5. Henüz patent veya kopyalama hakkıyla ilgili yasal bir hak almamış olsa bile akademik ve mesleki tüm çalışmalara ve ürünlere karşı saygılı olur.
  6. Meslektaşları hakkında bilgi sorulduğunda dogru bilgi verir ve işle ilgili olmayan özel bilgileri açıklamaz.

İşveren ve Müşterilerle İlgili Yükümlülükler İşvereni ve müşterileriyle olan mesleki ilişkilerinde daima güvenilir olur ve dürüst davranır.

  1. İş alırken ve yükümlülüklerini yerine getirirken politik çevresini, yakınlık ve kişisel ilişkilerini ve maddi gücünü kullanarak haksız bir yarar veya üstünlük sağlamaya çalışmaz.
  2. Kendi işvereninin bilgisi ve izni olmadan ikinci bir işyerinde veya projede görev almaz.
  3. Kendi işvereninin kaynaklarını ve olanaklarını işverenin onayı dışında kişisel işlerinde veya başka bir grubun işlerinde kullanmaz.

Bu İlkelerle İlgili Sorumluluklar Bu "Bilişim Mesleği Ahlak İlkeleri" ne sahip çıkar ve yaygınlaşması için çaba gösterir. Bu ilkeleri çiğneyen veya göz ardı eden kişi ve kurumlara karşı gerekli girişimlerde bulunur.

Bu yazının kalıcı bağlantısı http://cse.yeditepe.edu.tr/akademik/etik-ilkeler/